Regały paletowe do komór chłodniczych muszą być dobierane nie tylko do masy palet i pracy wózka, lecz także do temperatury, wilgoci, kondensacji, obiegu powietrza oraz konstrukcji posadzki. Dobrze zaprojektowane regały paletowe zwiększają pojemność chłodni bez utrudniania chłodzenia, rotacji zapasu i bezpiecznej obsługi.
Najważniejsza zasada: system do chłodni projektuje się od minimalnej temperatury pracy, rzeczywistej palety z towarem, dokumentacji posadzki i wymagań instalacji chłodniczej. Sam wybór nośności oraz liczby poziomów nie wystarcza.
W standardowej hali projektant analizuje przede wszystkim jednostki ładunkowe, nośność, wysokość składowania, wózki, alejki i posadzkę. W komorze chłodniczej dochodzą warunki, które wpływają na trwałość konstrukcji oraz codzienną obsługę: niska temperatura, wilgoć, skraplanie pary wodnej, szron, cykle odszraniania i częste przejazdy przez strefy o różnych temperaturach.
Zmienia się również sposób wykorzystania kubatury. Każdy niepotrzebnie chłodzony metr sześcienny generuje koszt, dlatego pojemność systemu ma duże znaczenie. Nie można jednak maksymalizować jej kosztem nawiewu, powrotu powietrza, dostępu serwisowego, ochrony instalacji ani bezpiecznej pracy wózka.
Regał przeznaczony do chłodni powinien być rozpatrywany jako część całego obiektu: konstrukcji budynku, posadzki, chłodnictwa, ochrony przeciwpożarowej, procesu magazynowego i systemu zarządzania zapasem.
System paletowy jest właściwy wtedy, gdy podstawową jednostką składowania jest paleta, a odkładanie i pobieranie odbywa się za pomocą wózka. Sprawdza się w chłodniach produkcyjnych, centrach dystrybucyjnych, magazynach żywności, surowców, napojów, farmaceutyków i innych towarów utrzymywanych w kontrolowanej temperaturze.
Jeżeli pracownicy pobierają ręcznie kartony, pojemniki, skrzynki albo pojedyncze opakowania, potrzebna może być osobna strefa półkowa. W wielu obiektach najlepszy jest układ mieszany: zapas pełnopaletowy znajduje się na regałach paletowych, a kompletacja ręczna odbywa się poza głównymi alejkami wózkowymi. Szerszy przegląd materiałów i systemów znajdziesz w kategorii rozwiązań do chłodni i mroźni.
| Sposób pracy | Najczęstszy kierunek | Co sprawdzić |
|---|---|---|
| Pełne palety, obsługa wózkiem | Regały paletowe | Masa i obrys palety, wysokość, prześwity, alejki |
| Kartony i pojemniki pobierane ręcznie | Regały półkowe lub longspan | Materiał półek, higiena, ergonomia i cyrkulacja |
| Zapas paletowy i kompletacja sztukowa | Układ mieszany | Rozdzielenie ruchu wózków i pracowników |
Dobry projekt zaczyna się od opisu rzeczywistych warunków, a nie od wybrania modelu regału. Należy podać temperaturę roboczą i minimalną temperaturę projektową, ponieważ komora może pracować inaczej w normalnym cyklu, podczas schładzania, odszraniania albo awarii.
Potrzebne są także rzuty i przekroje pomieszczenia z zaznaczeniem drzwi, słupów, parowników, kanałów, rurociągów, odwodnień, instalacji przeciwpożarowej, osłon i stref serwisowych. Do tego dochodzą parametry palet, ładunków, wózków, posadzki oraz zakładanej rotacji.
Dane krytyczne dla projektanta:
Największym błędem jest traktowanie „chłodni” jako jednej, stałej kategorii. Inaczej pracuje komora utrzymywana w temperaturze dodatniej, inaczej mroźnia, a jeszcze inaczej strefa, w której często otwierane drzwi powodują napływ ciepłego i wilgotnego powietrza.
Kondensacja może pojawiać się na konstrukcji, paletach, posadzce i opakowaniach. Po zamarznięciu tworzy lód, który pogarsza przyczepność, widoczność oraz warunki odkładania. Cykle temperatury sprzyjają także zawilgoceniu uszkodzonych powłok. Dlatego projekt powinien uwzględniać nie tylko temperaturę nominalną, lecz także jej zmiany, strefy przy drzwiach i bramach oraz sposób mycia.
Przy mroźniach i bardzo niskich temperaturach dostawca systemu powinien potwierdzić minimalną temperaturę zastosowania konstrukcji, połączeń i akcesoriów. Nie należy zakładać, że każdy standardowy element stalowy, plastikowy ogranicznik, etykieta lub osłona zachowa wymagane właściwości w całym zakresie pracy obiektu.
Najczęściej rozważanym rozwiązaniem są regały paletowe do chłodni w wykonaniu ocynkowanym, ponieważ warstwa cynku zapewnia ochronę konstrukcji przed korozją. Nie oznacza to jednak, że każdy ocynkowany regał automatycznie nadaje się do każdej mroźni. Znaczenie mają grubość i ciągłość zabezpieczenia, sposób wykonania połączeń, miejsca cięcia, stan elementów po montażu, środki myjące oraz kontakt z solą i agresywną chemią.
Stal malowana może być stosowana tylko wtedy, gdy producent potwierdzi jej przydatność do danych warunków. Uszkodzenia powłoki po uderzeniach wózka trzeba szybko oceniać i naprawiać. W strefach intensywnie mytych lub narażonych na bardziej agresywne środowisko może być potrzebne inne zabezpieczenie albo stal nierdzewna, ale wybór powinien wynikać z analizy warunków, a nie z samej nazwy materiału.
Przykładem rozwiązania przeznaczonego do cięższego składowania jest wariant paletowy w wykonaniu ocynkowanym. Jego zastosowanie w konkretnej komorze wymaga jednak potwierdzenia parametrów projektu, temperatury, nośności i sposobu kotwienia.
Regał paletowy przekazuje duże siły na niewielkie powierzchnie pod stopami słupów. Dlatego średni udźwig posadzki podawany dla całego pomieszczenia nie wystarcza. Trzeba ocenić obciążenia skupione, grubość i zbrojenie płyty, równość, możliwość wiercenia oraz dobór kotew.
W mroźni sytuacja jest bardziej złożona, ponieważ pod płytą mogą znajdować się izolacja, paroizolacja, przewody grzewcze albo instalacja zabezpieczająca grunt przed przemarzaniem. Przypadkowe wiercenie może uszkodzić system, naruszyć szczelność warstw lub doprowadzić do kosztownej awarii. Przed montażem trzeba więc uzyskać dokumentację powykonawczą i uzgodnić strefy kotwienia z projektantem posadzki oraz instalacji.
Jeżeli dokumentacja nie istnieje, potrzebna jest dodatkowa inwentaryzacja. Samo skanowanie płyty może pomóc zlokalizować część instalacji i zbrojenia, ale nie zastępuje obliczeń nośności ani pisemnego uzgodnienia sposobu montażu.
Regały i ładunki nie mogą blokować pracy parowników ani tworzyć martwych stref, w których temperatura będzie różnić się od założeń. Trzeba zachować prześwity dla nawiewu i powrotu powietrza, odszraniania, odprowadzania skroplin, serwisu oraz demontażu urządzeń.
Nie istnieje jedna uniwersalna odległość regału od ściany lub parownika. Wartości powinny wynikać z dokumentacji urządzeń chłodniczych, kierunku strumienia powietrza, wysokości palet, układu rzędów i wymagań ochrony przeciwpożarowej. Projekt regałów należy skoordynować z projektantem chłodnictwa przed wykonaniem kotwień.
Ważna jest również lokalizacja najwyższego poziomu. Paleta wraz z towarem, folią i możliwym przewisem musi mieścić się w bezpiecznej przestrzeni, bez kolizji z urządzeniami, instalacją tryskaczową, oprawami, czujnikami i elementami konstrukcji budynku.
Najlepszy system nie zawsze jest tym, który daje najwięcej miejsc paletowych na rzucie. W chłodni trzeba zestawić koszt kubatury z dostępem do towaru, liczbą indeksów, rotacją i wydajnością operacji.
W branżach, w których o kolejności wydania decyduje termin przydatności, sama zasada FIFO może nie wystarczyć. System adresacji, WMS i oznaczenia partii powinny wspierać FEFO, czyli wydawanie w pierwszej kolejności jednostek z najkrótszym pozostałym terminem.
Wózek musi być dobrany do temperatury, wysokości pracy, rodzaju nawierzchni i czasu przebywania w komorze. Producent urządzenia powinien potwierdzić pracę w chłodni lub mroźni, ponieważ niska temperatura wpływa między innymi na akumulatory, hydraulikę, smary, elektronikę, szyby i komfort operatora.
Szerokość alejki należy liczyć na podstawie konkretnego modelu wózka, wymiaru palety z towarem, wymaganych luzów i sposobu manewrowania. W warunkach ograniczonej widoczności, pracy w odzieży ochronnej i możliwego oblodzenia projektowanie „na styk” zwiększa ryzyko uderzeń w słupy.
Równie ważna jest jakość palet. Zawilgocone, pęknięte, odkształcone lub oblodzone nośniki mogą być niestabilne i inaczej opierać się na belkach. Przed odłożeniem trzeba kontrolować stan palety, rozmieszczenie ładunku, przewisy, opakowanie i zabezpieczenie folią. Regał zaprojektowany dla określonego nośnika nie powinien być używany z przypadkowymi paletami bez weryfikacji.
Projektowanie stalowych regulowanych regałów paletowych odnosi się między innymi do rodziny norm EN dotyczących projektowania konstrukcji, specyfikacji systemu, tolerancji, prześwitów, użytkowania i utrzymania. W praktyce znaczenie mają zwłaszcza EN 15512, EN 15620, EN 15629 i EN 15635, zawsze w aktualnym wydaniu właściwym dla danego projektu.
Norma i obliczenia nie zastępują prawidłowej eksploatacji. System powinien mieć dokumentację, tabliczki nośności odpowiadające rzeczywistej konfiguracji, instrukcję użytkowania, procedurę zgłaszania uszkodzeń i regularne kontrole. Po zmianie wysokości belek, rodzaju palet, masy ładunku, wózka albo układu rzędów trzeba sprawdzić, czy wcześniejsze założenia nadal obowiązują.
W chłodni szczególnej uwagi wymagają uszkodzenia powłok, korozja przy stopach, luźne kotwy, oblodzenie, uderzenia wózków, stan osłon i czytelność oznaczeń. Kontrola powinna obejmować także miejsca trudniej dostępne ze względu na niską temperaturę lub zalegający towar.
Przekazanie kompletnych danych skraca projekt i ogranicza liczbę kosztownych zmian po montażu. Do zapytania warto dołączyć:
Mogą być dobrym rozwiązaniem, jeżeli producent potwierdzi ich przeznaczenie do wymaganej temperatury, wilgotności i sposobu czyszczenia. Sam ocynk nie zastępuje weryfikacji całej konstrukcji, łączników, akcesoriów, kotwień oraz minimalnej temperatury projektowej.
Tak. W mroźni trzeba dodatkowo uwzględnić minimalną temperaturę pracy, kondensację i oblodzenie, zachowanie materiałów w niskiej temperaturze, posadzkę z izolacją i możliwą instalacją przeciwprzemarzeniową, a także ograniczoną widoczność oraz ergonomię pracy operatora.
Kotwienie powinno zostać poprzedzone analizą dokumentacji posadzki. W mroźni pod płytą mogą znajdować się izolacja, paroizolacja, przewody grzewcze albo rury instalacji przeciwprzemarzeniowej. Miejsce, typ i głębokość kotew trzeba uzgodnić z projektantem posadzki i dostawcą systemu regałowego.
Największe zagęszczenie zwykle zapewniają układy kompaktowe, na przykład drive-in, regały mobilne lub rozwiązania przepływowe. Nie zawsze będą jednak najlepsze. Wybór zależy od liczby indeksów, liczby palet jednego produktu, wymaganej rotacji FIFO lub FEFO, tempa wydań i potrzebnego dostępu do każdej palety.
Nie ma jednej uniwersalnej odległości dla wszystkich obiektów. Prześwity trzeba ustalić na podstawie dokumentacji urządzeń chłodniczych, kierunku nawiewu i powrotu powietrza, sposobu odszraniania, dostępu serwisowego, instalacji przeciwpożarowej oraz rzeczywistego obrysu palet z towarem.
Nie należy zakładać tego automatycznie. Trzeba potwierdzić u producenta lub projektanta minimalną temperaturę zastosowania, parametry elementów i połączeń, stan zabezpieczenia antykorozyjnego, zgodność konfiguracji, nośność, sposób kotwienia oraz kompletność dokumentacji.
Regały paletowe do komór chłodniczych powinny być projektowane jako część całego systemu magazynowego i chłodniczego. O powodzeniu inwestycji decydują nie tylko liczba miejsc i nośność, lecz także minimalna temperatura, wilgoć, zabezpieczenie powierzchni, obieg powietrza, rzeczywiste palety, wózki, posadzka i sposób kotwienia.
Najbezpieczniejsza kolejność to: zebranie danych o obiekcie i procesie, koordynacja z projektantem chłodnictwa i posadzki, dobór układu, obliczenia konstrukcji, montaż według dokumentacji oraz późniejsze kontrole. Dzięki temu pojemność chłodni rośnie bez tworzenia problemów, które ujawnią się dopiero podczas eksploatacji.
Planujesz regały paletowe w chłodni lub mroźni?
Prześlij rzut komory, temperaturę pracy, dane palet, liczbę miejsc, model wózka oraz dokumentację posadzki. REMA może przygotować dobór układu, konstrukcji i sposobu wdrożenia.
