Wstęp
Regały magazynowe są konstrukcjami technicznymi. Codziennie przenoszą ciężar kartonów, pojemników, części, dokumentów, narzędzi, komponentów albo palet. Dlatego ich produkcja nie powinna opierać się wyłącznie na wymiarach z katalogu.
Liczy się cały proces: rozpoznanie przeznaczenia, dobór materiału, projekt konstrukcji, wykonanie elementów, kontrola jakości, zabezpieczenie powierzchni, określenie nośności i przekazanie dokumentacji użytkownikowi. Dopiero te elementy pokazują, czy regał jest odpowiedni do pracy w firmie.
W praktyce klient często pyta, czy regały mają „atest”. To zbyt ogólne pytanie. Dużo ważniejsze jest to, czego dotyczy dokument, czy obejmuje konkretny system, jaką nośność potwierdza, według jakich norm lub standardów producent deklaruje parametry oraz czy użytkownik otrzyma instrukcję montażu i użytkowania.
Ten wpis wyjaśnia, jakie normy, wymogi i dokumenty mają znaczenie przy produkcji regałów magazynowych. Uzupełnia ogólny poradnik o BHP i normach, ale koncentruje się na stronie producenta, dokumentacji, jakości wykonania i odpowiedzialnym przekazaniu regału do użytkowania.
Co oznacza produkcja regałów zgodna z wymaganiami?
Produkcja regałów zgodna z wymaganiami zaczyna się przed cięciem, gięciem i malowaniem stali. Najpierw trzeba ustalić, do czego regał ma służyć, jakie obciążenia ma przenosić, w jakim środowisku będzie pracował i kto będzie go obsługiwał.
Inaczej projektuje się regały półkowe do kartonów, inaczej regały archiwalne pod dokumenty, a jeszcze inaczej regały paletowe do pracy z wózkami. W każdym przypadku producent powinien znać założenia użytkowe, ponieważ od nich zależą materiał, przekroje, wzmocnienia, połączenia, stabilizacja i nośność.
Najważniejsze etapy produkcji
- ustalenie przeznaczenia regału,
- zebranie danych o obciążeniach,
- dobór konstrukcji i materiału,
- wykonanie elementów nośnych,
- kontrola wymiarów i powtarzalności,
- kontrola jakości połączeń,
- zabezpieczenie powierzchni,
- opisanie nośności,
- przygotowanie instrukcji montażu i użytkowania,
- przekazanie dokumentacji klientowi.
Jeżeli klient potrzebuje rozwiązania pod konkretną halę, obciążenia, nietypowy towar albo układ pracy, właściwym punktem startu jest projektowanie regałów magazynowych. Wtedy producent może najpierw ocenić układ, a dopiero później dobrać system.
Najważniejsze normy przy regałach magazynowych
Przy regałach magazynowych często wskazuje się normy dotyczące stalowych statycznych systemów składowania. Trzeba jednak pamiętać o dwóch zasadach. Po pierwsze, zakres norm zależy od rodzaju regału. Po drugie, aktualny status normy należy zawsze sprawdzać w Polskim Komitecie Normalizacyjnym.
Polskie Normy co do zasady są dobrowolne. Mogą jednak stać się wymaganiem umownym, projektowym, przetargowym, audytowym albo wynikać ze specyfikacji technicznej. Dlatego przy produkcji regałów nie wystarczy samo hasło „zgodne z normą”. Trzeba wskazać, z którą normą, w jakim zakresie i dla jakiego systemu.
PN-EN 15512+A1:2022-08 – projektowanie konstrukcji regałów paletowych
PN-EN 15512+A1:2022-08 dotyczy zasad projektowania konstrukcji regałów paletowych o zmiennej konfiguracji. Ma znaczenie wtedy, gdy regał ma przenosić jednostki ładunkowe, a praca belek, ram, stężeń, stóp i połączeń wpływa na bezpieczeństwo całego systemu.
Dla producenta oznacza to konieczność traktowania regału jako systemu. Nie wystarczy ocenić pojedynczej belki albo słupa w oderwaniu od układu. Liczy się konfiguracja, rozstaw poziomów, sposób przenoszenia obciążeń, stateczność, mocowanie i warunki pracy.
PN-EN 15620:2021-12 – tolerancje, odkształcenia i luzy manipulacyjne
PN-EN 15620:2021-12 dotyczy tolerancji, odkształceń i luzów manipulacyjnych. Ma znaczenie dla produkcji, kompletowania i montażu elementów, a także dla współpracy regałów z urządzeniami transportu wewnętrznego.
Nawet dobry projekt może działać źle, jeśli elementy mają nieodpowiednią geometrię albo montaż przekracza dopuszczalne odchyłki. Szczegółowo omawia to wpis EN 15620 w praktyce – regały paletowe.
PN-EN 15629:2010 – specyfikacja urządzeń do składowania
PN-EN 15629:2010 pomaga uporządkować wymagania dla urządzeń do składowania. W praktyce dotyczy danych wejściowych: rodzaju ładunku, sposobu obsługi, wysokości składowania, warunków pracy, środków transportu i oczekiwanej pojemności.
Dla producenta i klienta oznacza to jedno: bez dobrych danych wejściowych nie da się przygotować dobrego systemu. Jeżeli nie wiadomo, co i w jakiej masie będzie składowane, deklarowana nośność może nie odpowiadać rzeczywistej pracy regału.
PN-EN 15635:2010 – użytkowanie i utrzymanie
PN-EN 15635:2010 dotyczy zastosowania i utrzymania urządzeń do składowania. Jest kojarzona głównie z eksploatacją, przeglądami i kontrolą uszkodzeń, ale ma też znaczenie na etapie przygotowania dokumentacji przez producenta.
Użytkownik musi otrzymać informacje, które pozwalają bezpiecznie korzystać z regałów. Dlatego instrukcja użytkowania, tablice nośności, zalecenia kontroli i informacja o ograniczeniach są tak ważne. Temat rozwija wpis przeglądy regałów wysokiego składowania EN 15635.
PN-M-78321:1988 – regały magazynowe wolnostojące
Przy regałach wolnostojących, półkowych i metalowych nadal można spotkać odniesienia do PN-M-78321:1988. W praktyce trzeba jednak zawsze sprawdzić aktualny kontekst normowy, rodzaj regału i dokumentację producenta.
Więcej znajdziesz we wpisie PN-M-78321:1988 – regały magazynowe wolnostojące. Ten temat jest ważny zwłaszcza przy prostszych regałach półkowych, metalowych i archiwalnych.
Tabela: normy i znaczenie produkcyjne
| Norma | Główne znaczenie | Znaczenie dla producenta |
|---|---|---|
| PN-EN 15512+A1:2022-08 | projektowanie konstrukcji regałów paletowych | dobór przekrojów, nośność, układ systemu i praca konstrukcji |
| PN-EN 15620:2021-12 | tolerancje, odkształcenia i luzy manipulacyjne | kontrola geometrii, wymiarów, odchyłek i wymagań montażowych |
| PN-EN 15629:2010 | specyfikacja urządzeń do składowania | ustalenie wymagań użytkownika i danych wejściowych |
| PN-EN 15635:2010 | użytkowanie i utrzymanie | instrukcje, tablice nośności, zalecenia eksploatacyjne i kontrolne |
| PN-M-78321:1988 | regały magazynowe wolnostojące | punkt odniesienia przy prostszych systemach półkowych i metalowych |
Materiały, stal i jakość wykonania
Jakość regału zaczyna się od materiału. Stal, z której wykonuje się słupy, półki, belki, ramy i stężenia, musi odpowiadać zakładanym obciążeniom. Nie wystarczy, że element wygląda solidnie. Liczy się gatunek materiału, grubość, kształt profilu, sposób wykonania i powtarzalność produkcji.
Co wpływa na jakość konstrukcji?
- gatunek i parametry stali,
- grubość blach oraz profili,
- geometria słupów, belek, półek i ram,
- dokładność cięcia, gięcia i perforacji,
- jakość spawów lub połączeń, jeśli występują,
- powtarzalność elementów systemowych,
- zabezpieczenie antykorozyjne,
- kontrola wymiarów i tolerancji.
Dwa regały mogą wyglądać podobnie, ale mieć inną nośność, inną stabilność i inną trwałość w pracy firmowej. Dlatego ocena jakości nie powinna kończyć się na zdjęciu produktu. Ten temat szerzej rozwija wpis jakość regałów – jak odróżnić dobry system od pozorów jakości.
Zabezpieczenie antykorozyjne
Przy produkcji regałów ważne jest także zabezpieczenie powierzchni. Regały mogą być lakierowane, ocynkowane albo wykonane z materiałów odporniejszych na trudniejsze środowisko. Wybór zależy od miejsca pracy: suchego magazynu, archiwum, warsztatu, chłodni, zaplecza technicznego albo strefy o podwyższonej wilgotności.
Jeżeli warunki są trudniejsze, sprawdź poradnik regały metalowe ocynkowane czy malowane. W wielu miejscach powłoka ma wpływ nie tylko na wygląd, ale także na trwałość i późniejszą eksploatację.
Nośność, obciążenia i tablice informacyjne
Jednym z najważniejszych wymogów przy produkcji regałów magazynowych jest określenie nośności. Klient musi wiedzieć, ile może obciążyć półkę, poziom, pole albo całą konstrukcję. Bez tej informacji regał nie powinien trafiać do odpowiedzialnej eksploatacji firmowej.
Jaką nośność trzeba określić?
- nośność jednej półki,
- nośność jednego poziomu składowania,
- nośność pola regałowego,
- nośność całkowitą regału, jeśli ma zastosowanie,
- maksymalną masę palety przy regałach paletowych,
- warunki, przy których dana nośność obowiązuje.
Bardzo ważne jest doprecyzowanie, czy nośność dotyczy obciążenia równomiernie rozłożonego. Półka o określonej nośności może zachowywać się inaczej, gdy ciężar jest rozłożony na całej szerokości, a inaczej, gdy jeden ciężki element stoi punktowo na środku.
Tablice i etykiety nośności
Przy regałach firmowych dobrą praktyką jest stosowanie czytelnych oznaczeń nośności. Dotyczy to szczególnie magazynów, archiwów i stref, gdzie z regałów korzysta wiele osób. Tablica lub etykieta powinna być zgodna z dokumentacją producenta i aktualną konfiguracją regału.
Przy składowaniu dokumentów sprawdź nośność półki w archiwum. Przy regałach półkowych pomocny będzie także wpis udźwig posadzki pod regały półkowe.
Certyfikaty, deklaracje i dokumenty producenta
W rozmowach o regałach często pojawia się słowo „certyfikat”. Trzeba jednak rozróżnić kilka rodzajów dokumentów. Inne znaczenie ma certyfikat systemu jakości, inne certyfikat dotyczący określonego produktu, inne deklaracja zgodności, a jeszcze inne instrukcja użytkowania lub karta techniczna.
Najczęściej spotykane dokumenty
- certyfikat jakości dotyczący systemu zarządzania jakością lub określonego zakresu produktów,
- certyfikat bezpieczeństwa produktu, jeśli został wydany dla konkretnego modelu lub grupy produktów,
- deklaracja zgodności, jeśli producent lub dostawca ją wystawia,
- karta techniczna z wymiarami, nośnościami i parametrami użytkowymi,
- instrukcja montażu,
- instrukcja użytkowania,
- tablica obciążeń albo etykieta nośności,
- dokumentacja projektu lub konfiguracji, jeśli regał powstał pod konkretne zastosowanie.
Czego wymagać od producenta?
W praktyce klient powinien pytać nie tylko, czy istnieje certyfikat. Powinien zapytać, czego dotyczy dokument, jakiego modelu obejmuje, jakiej nośności dotyczy, jaki standard lub norma jest przywołana i czy dokument pasuje do rzeczywistego zastosowania.
Certyfikat dla jednej grupy produktów nie musi automatycznie oznaczać, że każdy wariant, przeróbka lub nietypowa konfiguracja ma takie same parametry. Dlatego przy regałach projektowanych indywidualnie bardzo ważne są dane techniczne i dokumentacja dla konkretnego układu.
Kontrola jakości w produkcji regałów
Kontrola jakości nie powinna kończyć się na oględzinach gotowego regału. W produkcji liczy się powtarzalność całego procesu: od materiału, przez obróbkę, po pakowanie, znakowanie i przekazanie dokumentów.
Co powinno być kontrolowane?
- zgodność materiału z założeniami,
- wymiary elementów,
- jakość cięcia i gięcia,
- jakość perforacji i otworów montażowych,
- jakość spawów, jeśli występują,
- kompletność elementów montażowych,
- powłoka lakiernicza lub ocynk,
- zgodność elementów z dokumentacją,
- czytelność oznaczeń i instrukcji.
Dlaczego powtarzalność jest ważna?
Regały często są rozbudowywane po czasie. Jeśli elementy systemu nie są powtarzalne, późniejsza rozbudowa, wymiana półki albo dołożenie segmentu może być problematyczne. Profesjonalny producent powinien dbać o to, aby system był możliwy do odtwórczej produkcji i serwisowania.
Jeżeli planujesz większą rozbudowę albo nietypową konfigurację, sprawdź stronę produkcja regałów na wymiar. Przy większych zmianach warto od razu przygotować także wycenę regałów na podstawie danych o towarze, wymiarach i obciążeniach.
Jaką dokumentację powinien otrzymać klient?
Dokumentacja jest równie ważna jak sam regał. Bez niej użytkownik nie wie, jaką nośność ma konstrukcja, jak ją montować, czy można zmieniać poziomy i co zrobić po uszkodzeniu. To szczególnie ważne w firmach, gdzie regały podlegają kontroli BHP, audytom i przeglądom.
Minimalny zestaw dokumentów
- nazwa systemu lub modelu regału,
- rysunek, opis konfiguracji albo zestawienie elementów,
- nośność półki, poziomu, pola albo palety,
- warunki obowiązywania nośności,
- instrukcja montażu,
- instrukcja użytkowania,
- zalecenia dotyczące kotwienia lub stabilizacji,
- informacje o zakazie samowolnych przeróbek,
- zalecenia dotyczące przeglądów,
- dokumenty jakościowe lub deklaracje, jeśli producent je wystawia.
W firmie warto dodatkowo przygotować własną instrukcję użytkowania regałów. Taki dokument tłumaczy pracownikom zasady obciążeń, zgłaszania uszkodzeń, kontroli i bezpiecznego odkładania towaru.
Dokumentacja przy regałach paletowych
Przy regałach paletowych dokumentacja powinna być bardziej szczegółowa. Obejmuje układ ram i belek, dopuszczalną masę palety, liczbę poziomów, rozstaw belek, tablice obciążeń, parametry posadzki oraz zalecenia dotyczące kontroli po kolizjach.
Przydatne rozwinięcia to rozstaw belek regału paletowego, udźwig posadzki pod regały paletowe oraz kolizja wózka z regałem paletowym.
Wymogi BHP a odpowiedzialność producenta i użytkownika
Producent odpowiada za wykonanie regału zgodnie z deklarowanymi parametrami i za przekazanie informacji potrzebnych do bezpiecznego użytkowania. Użytkownik odpowiada za to, aby regał był używany zgodnie z dokumentacją, nieprzeciążany, kontrolowany i utrzymywany w dobrym stanie.
Producent powinien zapewnić
- jasne określenie przeznaczenia regału,
- nośność i ograniczenia użytkowania,
- instrukcję montażu,
- instrukcję użytkowania lub podstawowe zasady eksploatacji,
- informacje o stabilizacji i kotwieniu,
- dokumenty jakościowe, jeśli są deklarowane,
- powtarzalność elementów,
- możliwość identyfikacji systemu.
Użytkownik powinien zapewnić
- montaż zgodny z instrukcją,
- nieprzekraczanie nośności,
- czytelne oznaczenia obciążeń,
- brak samowolnych przeróbek,
- regularne kontrole,
- reakcję na uszkodzenia,
- przeglądy przy intensywnym użytkowaniu.
Ogólny kontekst obowiązków, kontroli i eksploatacji rozwija poradnik jakie normy muszą spełniać regały oraz strona usługi przeglądy regałów.
Najczęstsze błędy przy ocenie zgodności regałów
Pytanie tylko o „atest”
„Atest” to pojęcie potoczne. Zawsze trzeba ustalić, jaki dokument faktycznie istnieje, czego dotyczy i czy obejmuje konkretny regał lub konfigurację.
Brak nośności w dokumentacji
Bez nośności nie wiadomo, czy regał nadaje się do danego zastosowania. Dotyczy to zarówno półek, jak i poziomów paletowych.
Używanie dokumentu dla innego modelu
Certyfikat, karta techniczna lub deklaracja dla jednej grupy produktów nie zawsze obejmuje inną konfigurację, inny materiał, inną nośność albo przeróbkę.
Brak instrukcji montażu
Nawet dobry regał może być niebezpieczny, jeśli zostanie źle złożony. Instrukcja montażu jest podstawowym dokumentem użytkowym.
Brak tablic obciążeń
Pracownicy powinni widzieć dopuszczalne obciążenia. W przeciwnym razie łatwo o przeciążenie półek lub poziomów.
Samowolna przebudowa
Zmiana poziomów, dołożenie półek lub przeniesienie elementów może zmienić nośność. Przy systemach paletowych każda większa zmiana powinna zostać zweryfikowana.
Jak sprawdzić producenta regałów magazynowych?
Dobry producent nie ogranicza się do sprzedaży elementów stalowych. Powinien umieć wyjaśnić, do czego regał jest przeznaczony, jakie ma ograniczenia, jaką ma nośność i jak należy go użytkować.
Pytania do producenta
- Według jakich norm, standardów lub dokumentacji projektowany jest system?
- Jaka jest nośność półki, poziomu, pola lub palety?
- Czy nośność dotyczy obciążenia równomiernie rozłożonego?
- Czy producent dostarcza instrukcję montażu?
- Czy producent dostarcza instrukcję użytkowania?
- Czy dostępne są tablice albo etykiety obciążeń?
- Czy system można rozbudować?
- Czy producent wykonuje regały na wymiar?
- Czy dostępne są przeglądy i serwis?
- Czy dokumenty dotyczą konkretnego modelu lub konfiguracji?
Jeżeli odpowiedzi są niejasne, a produkt ma pracować w firmie pod obciążeniem, warto zachować ostrożność. Tani zakup bez dokumentacji może być droższy niż profesjonalny system dobrany do realnej pracy.
Normy i materiały zewnętrzne
Przy pracy z normami warto sprawdzać aktualny status dokumentów bezpośrednio w źródłach PKN. Wymagania BHP i zasady bezpiecznej eksploatacji należy natomiast odnosić do aktualnych przepisów, dokumentacji technicznej oraz praktyki kontroli w firmie.
Chcesz zamówić regały magazynowe z jasną dokumentacją?
Przygotujemy regały dobrane do obciążeń, sposobu użytkowania, rodzaju towaru i warunków pracy. Możemy pomóc w doborze systemu, nośności, wymiarów, dokumentacji i późniejszych przeglądów.
Przejdź do strony wycena regałów, opisz zastosowanie i podaj obciążenia. Możesz też napisać na biuro@rema-poznan.pl albo zadzwonić pod numer +48 533 555 071.
Czytaj również
- Jakie normy muszą spełniać regały?
- Przeglądy regałów wysokiego składowania EN 15635
- EN 15620 w praktyce – regały paletowe
- PN-M-78321:1988 – regały magazynowe wolnostojące
- Jakość regałów – jak odróżnić dobry system od pozorów?
- Instrukcja użytkowania regałów w firmie
- Regały magazynowe
- Regały metalowe
- Regały paletowe
- Regały półkowe
- Regały archiwalne
- Regały na wymiar
FAQ – normy, wymogi i certyfikaty przy produkcji regałów magazynowych
Czy każdy regał magazynowy musi mieć certyfikat?
Nie ma jednego uniwersalnego certyfikatu wymaganego dla każdego regału. Ważne jest jednak, aby regał miał określoną nośność, instrukcję montażu, instrukcję użytkowania i dokumentację potwierdzającą parametry deklarowane przez producenta.
Czy Polskie Normy są obowiązkowe?
Polskie Normy co do zasady są dobrowolne. Mogą jednak być wymagane przez umowę, specyfikację techniczną, audyt, przetarg albo dokumentację projektową. Dlatego zawsze trzeba sprawdzić, jakie wymagania dotyczą konkretnej realizacji.
Jakie normy są najważniejsze przy regałach magazynowych?
Przy systemach paletowych i stalowych statycznych systemach składowania często znaczenie mają PN-EN 15512+A1:2022-08, PN-EN 15620:2021-12, PN-EN 15629:2010 i PN-EN 15635:2010. Przy prostszych regałach wolnostojących spotyka się także odniesienia do PN-M-78321:1988.
Czy deklaracja zgodności wystarczy?
Deklaracja zgodności może być ważnym dokumentem, ale trzeba sprawdzić, czego dotyczy. Powinna odnosić się do konkretnego systemu, modelu, zakresu lub konfiguracji. Sama ogólna deklaracja nie zastępuje instrukcji, nośności i tablic obciążeń.
Co powinien przekazać producent regałów?
Producent powinien przekazać co najmniej dane techniczne, nośność, instrukcję montażu, instrukcję użytkowania, zalecenia dotyczące stabilizacji oraz informacje o ograniczeniach użytkowania. Przy systemach projektowanych pod konkretny układ potrzebna jest także dokumentacja konfiguracji.
Czy regał na wymiar też powinien mieć dokumentację?
Tak. Regał wykonany na wymiar powinien mieć określone parametry, nośność, przeznaczenie i zasady montażu. Indywidualny wymiar nie zwalnia producenta z odpowiedzialności za bezpieczeństwo konstrukcji.
Czy tablice nośności są potrzebne?
Tak, szczególnie w firmach, magazynach i archiwach. Dzięki nim użytkownicy wiedzą, jakiego obciążenia nie wolno przekraczać. Oznaczenia powinny odpowiadać aktualnej konfiguracji regału.
Czym ten wpis różni się od artykułu o BHP i PIP?
Ten wpis skupia się na produkcji, dokumentach, jakości wykonania i certyfikatach. Artykuł o BHP i PIP omawia szerzej obowiązki użytkownika, przepisy, bezpieczną eksploatację i kontrole.
Podsumowanie
Normy, wymogi i certyfikaty przy produkcji regałów magazynowych trzeba rozumieć praktycznie. Najważniejsze nie jest samo hasło „atest”, lecz to, czy producent potrafi wskazać parametry, nośność, dokumentację, instrukcje i zakres odpowiedzialności.
Przy systemach paletowych znaczenie mają przede wszystkim normy dotyczące projektowania, tolerancji, specyfikacji, użytkowania i utrzymania. Przy prostszych regałach półkowych, metalowych i archiwalnych trzeba zwracać uwagę na dokumentację producenta, nośność półek, stabilność i dopasowanie do realnego zastosowania.
Dobry regał to nie tylko stalowa konstrukcja. To również powtarzalna produkcja, kontrola jakości, czytelne oznaczenia, instrukcja montażu, instrukcja użytkowania i jasna informacja, czego nie wolno robić po wdrożeniu. Dzięki temu użytkownik może bezpiecznie korzystać z regału, kontrolować jego stan i planować dalszą rozbudowę.
